Hoe werkt AI-zoeken, en hoe kiest het zijn bronnen?

AI-zoeken werkt in drie stappen: zoekopdrachten maken, pagina’s ophalen uit een zoekindex en een antwoord met bronnen schrijven. De AI-zoekmachine zet je vraag daarvoor om in een of meer zoekopdrachten.

Wie in die index staat en een deelvraag helder beantwoordt, maakt kans op een citatie. Dat mechanisme is waar GEO en AI-zichtbaarheid op inspelen.

We leggen de werking uit zonder jargon waar het kan, met bronnen van Google, Microsoft en OpenAI. Speculatie over geheime rankingfactoren laten we weg.

AI-zoeken in drie stappen

1. 01ZoekopdrachtenHet model zet je vraag om in zoekopdrachten
2. 02OphalenEen zoekindex levert kandidaat-pagina's
3. 03AntwoordHet model schrijft een antwoord met bronnen

Hoe werkt AI-zoeken als je een vraag stelt?

Een AI-zoekmachine beantwoordt een vraag door eerst te zoeken en dan te schrijven. Het taalmodel haalt actuele pagina’s op en baseert zijn antwoord op wat daarin staat.

Die werkwijze heet retrieval-augmented generation (RAG). Google noemt het ook grounding.

Wat Google erover zegt

In zijn gids over generatieve AI in Search beschrijft Google drie stappen:

• Ophalen: relevante, recente pagina’s via de kernsystemen voor ranking.
• Lezen: de specifieke informatie op die pagina’s.
• Schrijven: een antwoord met klikbare links naar de bronnen.

Zonder die zoekstap antwoordt een model alleen uit wat het tijdens zijn training leerde. Dat is soms maanden oud en kan fouten bevatten.

Bij vragen over producten, prijzen, regels of aanbieders zoeken de meeste AI-assistenten daarom live op het web.

De volledige keten in vijf stappen

Zo ziet de keten er schematisch uit:

Je kan niet beïnvloeden hoe het model denkt. Wel of jouw pagina bij de opgehaalde bronnen zit en of ze bruikbaar is.

Wat is query fan-out?

Query fan-out betekent dat een AI-zoekmachine één vraag opsplitst in meerdere verwante zoekopdrachten. Die voert ze tegelijk uit, waarna ze de resultaten samenvoegt tot één antwoord.

Daardoor kan een pagina geciteerd worden voor een deelvraag die de gebruiker nooit letterlijk typte.

Het voorbeeld van Google

Google geeft in dezelfde gids een voorbeeld. Bij de vraag hoe je een gazon vol onkruid herstelt, kunnen de deelvragen hierover gaan:

• de beste onkruidverdelgers
• onkruid verwijderen zonder chemicaliën
• onkruid voorkomen

Volgens de uitleg over AI-functies in Google Search gebruiken zowel AI Overviews als AI Mode deze techniek. Daardoor tonen ze een bredere set links dan een klassiek zoekresultaat.

Een Belgisch voorbeeld

Een fictief voorbeeld. Wie vraagt “welke thuisbatterij is het beste voor een gezin in Vlaanderen”, krijgt mogelijk een antwoord dat steunt op deze deelvragen:

Query fan-out voor één vraag over thuisbatterijen (fictief voorbeeld)

1. 01CapaciteitHoeveel opslag heeft een gezin nodig?
2. 02PrijzenWat kost een thuisbatterij?
3. 03PremiesWelke premies gelden in Vlaanderen?
4. 04CapaciteitstariefWat verandert het capaciteitstarief?

Een pagina die alleen “thuisbatterij kopen” behandelt, mist de helft van die deelvragen.

Query fan-out beloont pagina’s die een onderwerp volledig behandelen, niet pagina’s die op één zoekwoord geschreven zijn.

Eén sterke pagina per onderwerp werkt beter.

Uit welke index halen ChatGPT, Copilot en Google hun bronnen?

Google AI Overviews en AI Mode halen hun bronnen uit de zoekindex van Google, Microsoft Copilot uit Bing. ChatGPT gebruikt een mix van externe zoekaanbieders en zijn eigen crawler.

Wie in één index ontbreekt, mist dus de assistent die erop steunt.

Hoe kiest AI zijn bronnen per platform?

Elk platform haalt zijn bronnen anders op:

• Google: de AI-functies gebruiken de Google-index.
• Microsoft Copilot: stuurt een korte zoekopdracht naar Bing.
• ChatGPT: herschrijft je vraag en werkt soms met andere zoekaanbieders.

Bij Google moet een pagina geïndexeerd zijn en met een fragment getoond mogen worden, volgens de gids van Google. Extra technische vereisten zijn er niet.

Volgens de documentatie van Microsoft maakt Copilot een korte zoekopdracht op basis van je vraag en stuurt die naar de zoekdienst van Bing. Met die resultaten schrijft het zijn antwoord. Hoe je daarin zichtbaar wordt, lees je in zichtbaar in Copilot en Bing.

In de helppagina over ChatGPT search schrijft OpenAI dat ChatGPT je vraag herschrijft tot gerichte zoekopdrachten en soms met andere zoekaanbieders samenwerkt. Na de eerste resultaten kan het extra, specifiekere zoekopdrachten sturen.

Hoe die zoekopdrachten eruitzien

In de Bing-data van onze klanten zie je hoe die zoekopdrachten eruitzien. Het AI Performance-rapport toont een steekproef van de korte zoekopdrachten waarmee de AI een pagina ophaalde.

Dat zijn geen volzinnen zoals een gebruiker ze typt. Het zijn een paar woorden die de kern van een deelvraag vatten.

Waarom citeert AI vaak pagina’s die al goed ranken?

AI-zoekmachines citeren vaak pagina’s die al goed ranken, omdat ze hun kandidaat-bronnen uit een zoekindex halen. Die index is al op relevantie en kwaliteit gerangschikt.

Wie niet bij de opgehaalde resultaten zit, komt niet in aanmerking.

Wat onze metingen tonen

Dat zien we terug in onze metingen. Bij Suivo noemden Google AI Overviews het merk in 33% van de antwoorden over CIAW, een onderwerp waar Suivo sterke, actuele pagina’s had. Kijk naar het verschil met de andere onderwerpen:

Hoe vaak Google AI Overviews Suivo noemden, per onderwerp

1. CIAW33%
2. Lage-emissiezones9%
3. Tijdsregistratie6%

Dezelfde site, dezelfde AI, een heel ander resultaat per onderwerp.

Bij Kaizo leverden de twintig sterkste pagina’s 84% van 14.529 citaties in de Bing-data aan het begin van ons werk.

Bij Hedgehog steeg het aantal geciteerde pagina’s per dag van rond 22 naar rond 38. Dat gebeurde in dezelfde weken waarin nieuwe artikels op pagina 1 kwamen.

Waarom Google het zelf “nog altijd SEO” noemt, lees je in GEO vs SEO.

Hoe kiest het model welke passage het citeert?

Het model citeert passages die de deelvraag direct, feitelijk en op zichzelf beantwoorden. Zo is het antwoord met die bron te onderbouwen.

Hoe dat precies gewogen wordt, documenteren Google, Microsoft en OpenAI niet.

Wat we wel weten

Uit hun documentatie en uit onze metingen weten we drie dingen:

• Eigen inhoud wint van herhaling.
• Structuur helpt de lezer, en dus ook het model.
• Feiten met een bron zijn veiliger om te citeren.

Google schrijft dat unieke, niet-inwisselbare content op lange termijn meer invloed heeft dan elke andere suggestie in zijn gids.

Duidelijke koppen en een antwoord bovenaan een sectie maken een passage makkelijker te gebruiken. Google zegt er wel bij dat je content niet in kleine stukjes hoeft te knippen.

Een model dat een cijfer overneemt, kiest liever een pagina die de herkomst toont.

Wat niet werkt

Er bestaan claims over geheime gewichten, ideale paragraaflengtes of speciale AI-bestanden. Google zegt dat het llms.txt en speciale AI-markup niet gebruikt.

Voor de andere platformen is er geen officiële bron. Wat werkt en wat niet, met onze cijfers erbij, lees je in werkt GEO echt.

Wat betekent dit voor je eigen site?

Zorg dat je vindbaar bent in Google en Bing. Beantwoord de deelvragen van je kopers op één sterke pagina per onderwerp en laat andere bronnen je bevestigen.

Er is geen aparte AI-truc die dat vervangt.

Een korte checklist

Loop deze vijf vragen af:

1. Staan je belangrijkste pagina’s in de index van Google én Bing?
2. Laat je robots.txt de gewenste AI-crawlers toe?
3. Beantwoordt elke pagina haar hoofdvraag in de eerste alinea?
4. Behandelt de pagina de logische deelvragen?
5. Noemen vakmedia, lijsten of fora je merk bij jouw onderwerp?

Een sterk antwoord in de eerste alinea steunt op eigen cijfers of ervaring. En wie de pagina leest, hoeft niet verder te zoeken.

Hoe GEO, AEO en LLMO zich verhouden, lees je in het verschil tussen GEO, AEO en LLMO. Het volledige overzicht staat in wat GEO is.

Wil je weten bij welke vragen AI-zoekmachines jouw bedrijf nu al ophalen? Vraag een gratis AI-zichtbaarheidsscan aan.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen RAG en grounding?

In de praktijk bedoelen beide hetzelfde: het model baseert zijn antwoord op pagina’s die het eerst ophaalt, in plaats van alleen op wat het tijdens de training leerde. Google gebruikt de twee termen als synoniemen.

Zoekt ChatGPT altijd op het web?

Nee. Bij algemene vragen antwoordt ChatGPT vaak uit zijn training. Bij actuele vragen, of als de gebruiker erom vraagt, zoekt het op het web en toont het bronnen. Koopvragen over aanbieders en prijzen leiden vaker tot een zoekopdracht.

Kan ik zien welke deelvragen een AI-zoekmachine stelt?

Gedeeltelijk. Bing Webmaster Tools toont een steekproef van de zoekopdrachten waarmee Copilot en de AI in Bing je pagina’s ophaalden. Google toont ze niet. Voor ChatGPT kan je alleen afleiden welke bronnen het citeert.

Helpt het om een pagina per deelvraag te maken?

Meestal niet. Google noemt het massaal maken van pagina’s per variant of deelvraag om AI-antwoorden te sturen misbruik van geschaalde content. Eén volledige pagina per onderwerp is sterker en houdbaarder.